Reageer je als je paard schraapt?

Is het erg als je paard met zijn voorhoef over de grond schraapt? Behalve dat hij zich mogelijk verwondt als hij per ongeluk tegen de muur schopt of dat zijn hoef slijt, is het voor jou als eigenaar hooguit irritant. Maar je paard doet het niet zomaar en hij doet het zeker niet om vervelend te zijn. Al lijkt dat soms wel zo.

Een paard heeft geen vingers

Schrapen hoort tot het natuurlijk repertoire van het paard. Zo communiceert hij, imponeert of geeft ‘een stevige handdruk’ aan een ander paard.

Schrapen kan een paard doen om aandacht te trekken.

Voelen is een belangrijke functie van de hoeven. Een paard heeft immers geen vingers. De hoeven zijn, behalve het fundament waarop het hele gewicht rust, belangrijk om te ontdekken wat er zich onder zijn voeten bevindt. Een nieuwe ondergrond, zoals een zeiltje in de schriktraining, een plas water of de laadklep van de trailer, onderzoekt het paard met zijn voorhoeven. Voordat hij gaat rollen, bevoelt een paard eerst de grond.

Op zoek naar eten

Met een hoef zoeken naar voer is ook normaal paardengedrag. Zo kunnen paarden de bodem aftasten op iets eetbaars. Bijvoorbeeld als er sneeuw ligt.

Je hebt vast wel eens een paard zien schrapen tijdens het eten van krachtvoer. Dat kan voortkomen uit frustratie, omdat hij bijvoorbeeld niet rustig kan eten. Krachtvoer is lekker en voor veel paarden is het belangrijk. Als er tijdens het eten andere paarden in de buurt zijn, kan er een onrustige situatie ontstaan.

Ik heb eens een veulen zien schrapen tijdens het eten. Het veulen zat midden in zijn afspeenperiode. In het zicht van zijn moeder kreeg hij enkele meters verderop een bakje voer. Zijn moeder kon hem wel zien, maar hij haar niet. Heel spannend natuurlijk. Tijdens het eten bleef hij zijn hoef maar over de grond bewegen. 

Paarden schrapen om de bodem te onderzoeken.

Weg willen, maar niet kunnen

Als een paard moet wachten of wordt beperkt in zijn beweging, kan dat ook knap frustrerend zijn. Je ziet geschraap wel eens bij een wedstrijdpaard dat in de prijsuitreiking moet stilstaan of bij een paard op de poetsplaats dat moet wachten tot zijn eigenares is uitgekletst met haar vriendinnen.

Wachten op een poetsplaats is een stuk aangenamer als er iets te knabbelen valt.
Foto: Ellen de Boer

Vraag en antwoord

Afhankelijk van de reactie van de eigenaar kan het schrapen aangeleerd zijn. Geef je je paard net een schep voer als hij schraapt? Roep je ‘niet doen’ als hij op de poetsplaats schraapt? Dikke kans dat hij het blijft doen. Het voer is een vette beloning voor zijn gedrag. En de aandacht die hij op de poetsplaats krijgt, voelt als een succesje. ,,Hé, ze geeft antwoord als ik iets vraag’’, denkt je paard vast. Wil je niet dat je paard het blijft doen, reageer niet. Maar bedenk waarom hij je aandacht trekt. Is hij het zat op de poetsplaats? Wil hij eten? Heeft hij pijn?

Help, ik heb pijn

Inderdaad, pijn kan een reden zijn, bijvoorbeeld als een paard koliekerig is. Dan zul je ook ander gedrag zien, zoals rollen, met het achterbeen slaan naar de buik of liggen en kijken naar de buik.

Onderzoek heeft uitgewezen dat paarden ook kunnen schrapen als ze pijn in hun benen hebben. In dat bewuste onderzoek schraapte ruim de helft van de 41 onderzochte paarden vaker in de vier uur na de training dan in de periode ervoor. Er waren ook paarden die met hun achterbenen in de kuil gingen staan die ze net hadden gegraven. Als ze met de achterbenen lager staan, wordt immers het gewicht van de voorbenen afgenomen. Dat kan een teken van pijn zijn in de voorbenen.

Tijdens het onderzoek bleek dat de paarden op zondagmiddag het minst schraapten. De dag dat ze niet aan het werk werden gezet.

Dit onderzoek is onder dravers uitgevoerd – zij hebben ongetwijfeld specifieke pijnen en gevoeligheden als gevolg van het tuig en het aangespannen werk dat zij doen. Volgens de onderzoekster zouden ook bereden paarden op deze manier op orthopedische pijn kunnen reageren. Meer onderzoek  is volgens haar nodig naar paarden die regelmatig kuilen graven en er vervolgens in gaan staan.

Ellen de Boer, gedragstherapeut voor paarden en journalist

Bron: Het onderzoek ‘Pawing by Standardbred Racehorses: Frequency and Patterns’ door Katherine Houpt, VMD, PhD, Dipl. ACVB, professor emerita at Cornell University’s College of Veterinary Medicine in Ithaca, New York, is gepubliceerd in de Journal of Equine Science.

Wil je meer weten over schrapen? Of wil je het je paard afleren? Neem dan contact met me op.

Paardenwelzijn: hoe meet je de kwaliteit van leven?

Of een paard zich prettig voelt, hangt van meer af dan alleen het hebben van voer, water en een goede schuilplek. Het emotionele welzijn, ofwel de kwaliteit van leven, is net zo belangrijk voor een paard om gelukkig te kunnen zijn.

Als een paard goed eet, is dat een van de criteria voor kwaliteit van leven.

Maar het is nog onduidelijk hoe je op een zorgvuldige en betrouwbare manier paardenwelzijn objectief kunt beoordelen. Een groep onderzoekers uit Groot-Brittannië, Nieuw-Zeeland en Australië heeft daarmee een begin gemaakt. Samen hebben zij twee literatuurstudies naar paardenonderzoek gedaan. De ene studie richtte zich op paardengedrag waaraan je de gemoedstoestand of het welzijn kunt zien. Met andere woorden: hoe voelen paarden zich en hoe zie je dat aan de buitenkant? Het onderwerp van de andere studie ging over de binnenkant van het paard ofwel lichamelijke testen die iets kunnen zeggen over de emoties, zoals het meten van de hartslag.

Dagelijks gedrag

De literatuurstudie naar het paardengedrag omvatte maar liefst 75 publicaties over onder meer gedrag rondom eten, verschillende interacties tussen mens en paard en interesse in de omgeving. Na het bestuderen van al die publicaties kwamen de onderzoekers tot de slotsom dat het dagelijks gedrag, en de reacties op de training, het duidelijkst aangeven wat de emotionele staat van het paard is.

Onderzoekster Natalie Warren van het Nieuw-Zeelandse Eastern Institut of Technology: ,,Als een paard lekker in zijn vel zit, eet hij goed, is hij vriendelijk in zijn contact met andere paarden en mensen en heeft hij interesse in zijn omgeving.’’

Als een paard zich emotioneel niet goed voelt, wordt het gedrag logischerwijs precies het tegenovergestelde. Een paard eet minder, is negatief in zijn contact en heeft minder belangstelling voor wat er om hem heen gebeurt. Daar komt nog eens bij dat een paard vaker motorisch stereotyp gedrag laat zien, zoals weven of boxlopen.

Paarden die goed eten, vriendelijk zijn naar elkaar en aandacht hebben voor hun omgeving, zitten lekker in hun vel.

Binnenkant

Hayley Randle van de  Charles Sturt University in Australië heeft zich ontfermd over de onderzoeken naar de ‘binnenkant’ van het paard. Volgens haar bevindingen kun je met de hartslag, hartslagvariabiliteit (het verschil in tijd tussen twee hartslagen wat iets zegt over stress in relatie tot rust) en cortisol het beste de emoties meten. Andere meetmethoden, zoals naar de ademhaling, de oogtemperatuur of het ‘stress-enzym’ in het speeksel, waren onvoldoende onderbouwd.

Na haar literatuurstudie kwam de onderzoekster tot de conclusie dat je met lichamelijke testen alleen onvoldoende het paardenwelzijn kunt beoordelen. Uitgebreid onderzoek dat ook rekening houdt met de ervaringen van het paard in elke situatie, is belangrijk om iets te kunnen zeggen over zijn kwaliteit van leven.

Naar een objectieve manier om de kwaliteit van het paardenleven te beoordelen, is dus meer onderzoek nodig.

Ellen de Boer, gedragstherapeut voor paarden en journalist

Bron: https://equinescienceupdate.blogspot.com/2020/01/how-do-we-measure-horses-quality-of-life.html

Zie ook:

  • Indicators on the outside – ‘Behaviour and equine Quality of Life’ door  C. Hall, R. Kay, H. Randle, L. Preshaw, G. Pearson, N. Waran
  • Indicators on the inside – ‘Physiology and equine Quality of Life’ door H. Randle, C. Henshall, C. Hall, G. Pearson, L. Preshaw, N. Waran

Ben jij benieuwd of jouw paard kwaliteit van leven heeft of wil je meer over paardenwelzijn weten, neem dan contact met me op.

Spel of agressie bij paarden?

Voor vooral jonge paarden is spelen essentieel. Niet alleen is het fijn om lekker met elkaar te rennen en energie kwijt te raken, maar het is ook leren. Hengstjes leren hoe ze later een merrie moeten dekken of hoe sterk ze zijn ten opzichte van de ander. Zo kunnen ze als jong paard gedrag oefenen dat belangrijk is in het volwassen leven.

Al spelend werkt een paard aan zijn conditie, coördinatie, soepelheid en kracht.

Heel jonge veulens zie je in hun eentje ronddartelen. Al bokkend huppelen ze om hun moeder heen. Op die manier krijgen ze gevoel voor omgeving en afstand. Ondertussen werken die kleintjes mooi aan hun coördinatie en de verschillende gangen. Bovendien is bewegen heel goed voor de ontwikkeling van kraakbeen en bot.

Als veulens zo’n twee weken oud zijn, gaan ze op zoek naar vriendjes om mee te spelen. Met duwtjes, zacht bijten, hoofd zwaaien en opgewonden om elkaar heen lopen moedigen jonge paarden elkaar aan om te spelen.

Een spelend paard voelt zich goed en veilig en zit lekker in zijn vel. Al spelend werkt hij aan zijn conditie, coördinatie, soepelheid en kracht.

Vooral aan het orenspel kun je zien of een robbertje vechten serieus is.

Waaraan kun je zien dat spel niet agressief is?

  • Vooral aan het orenspel kun je zien of een robbertje vechten serieus is of niet. Bij spel zijn de oren ontspannen en bewegen ze alle kanten op. Bij agressie staan de oren strak naar achteren gericht.
  • Bij spel verwonden ze elkaar niet, tenzij het per ongeluk is.
  • Bij spel worden de rollen steeds omgedraaid, maar bij agressie is er sprake van eenrichtingsverkeer.

Ellen de Boer, paardengedragstherapeut en journalist